Het nieuwe examen gewichtsconsulent – hoe zit het?

5 januari 2018

De afgelopen jaren heeft de beroepsvereniging voor gewichtsconsulenten (BGN) een belangrijke stap gezet in het professionaliseren van het beroep van gewichtsconsulent: ze hebben een landelijk examen ingevoerd, dat niet alleen een kennistoets omvat. Je dient nu voor je examen ook een portfolio in met drie onderdelen: een verslag van het begeleiden van proefcliënten, een bedrijfsplan en een verslag van het verzorgen van een groepsactiviteit over voeding/afvallen. Over dat portfolio krijg je een gesprek en zo ontstaat er een totaalbeoordeling of je volwaardig aan de slag kan als gewichtsconsulent.

Bij het opzetten van de Visiom opleiding tot gewichtsconsulent een paar jaar geleden, hebben we direct ingevoerd dat er gewerkt werd met proefcliënten, het opzetten van een bedrijfsplan en het maken van een portfolio. De kern van mensen begeleiden is immers niet dat je kennis hebt, maar dat je ze kan begeleiden en daar professioneel mee omgaat. 😉 Voor veel van de andere opleiders leverde dit nieuwe examen echter een forse verandering op in de lesstof en de manier waarop je studenten voorbereidt op hun examen. We hebben gemerkt dat dit de nodige onrust veroorzaakt bij mensen die een opleiding tot gewichtsconsulent volgen of overwegen te gaan doen. Er zijn zelfs mensen die het in zich hebben om een uitstekende gewichtsconsulent te worden, en die nu de opleiding niet starten. Dat vinden we natuurlijk erg jammer. Voor al deze mensen beantwoorden we hieronder een aantal veelgestelde vragen. Heb je een vraag die er niet bij staat? Mail hem aan ons, dan kijken we of we hem kunnen toevoegen. Let wel: als je al een opleiding volgt en concrete/acute vragen hebt, stel ze dan aan jouw opleidingsinstituut zodat je snel persoonlijk verder geholpen wordt. Dat is gewoon de verantwoordelijkheid van een opleider.

Wat houdt het examen in?

Het examen wordt in opdracht van de BGN uitgevoerd door TCI. Het examen is langdurig voorbereid met o.a. een toetsingscommissie waar een aantal grote opleiders in vertegenwoordigd zijn. Het omvat drie onderdelen:

  • Je doet een multiple choice kennistoets van 50 vragen. Dit kan op de computer bij TCI op kantoor in Schoonrewoerd, of op één van de jaarlijkse gelegenheden om schriftelijk examen te doen.
  • Je dient een portfolio (digitaal document) in via het platform van TCI. Je opleider moet hiervoor een account voor je regelen bij TCI.
  • Je wordt uitgenodigd voor een examengesprek op kantoor bij TCI, waar je je portfolio toelicht.

Wat moet ik weten voor de kennistoets?

Dat staat beschreven in het Servicedocument BGN GC versie 7 sept 17.
In een multiple choice examen is het lastig om diepere inzichten uit te vragen of te nuanceren. Je moet dus ‘simpel’ nadenken: feiten oplepelen en voorschriften toepassen volgens de Gezondheidsraad. Natuurlijk doet dit niet volledig recht aan de diepte en breedte van wat je moet weten als gewichtsconsulent. Die nuances kan je kwijt in je portfolio.

Wat moet ik in mijn portfolio zetten?

In je portfolio laat je (net als bijvoorbeeld een bouwkundige of een schilder) zien wat je zoal kan en wat jouw stijl is. Het is dus niet een persoonlijk verslag van jouw ideeën, twijfels, leerpunten en afwegingen. Je laat zien dat je bij een (proef)cliënt de hulpvraag en het doel kan verhelderen, een voedingsanamnese kan doen, een plan van aanpak kan maken, je cliënt passende adviezen kan geven, hem (coachend) kan begeleiden, enzovoort. Je laat zien hoe jouw ondernemingsplan eruit ziet en je begroting voor jaar 1. Je laat zien dat je een groepsbijeenkomst planmatig hebt voorbereid en uitgevoerd. De criteria staan beschreven in het Servicedocument BGN GC versie 7 sept 17. Stel je voor dat je examinator jouw verslag moet kunnen volgen. Voorbeeld: zet niet ‘er waren tekorten in de micronutriënten’, maar plak de uitkomsten van de berekeningen en geef aan wat je opvalt daarin.
Je kan bij je opleider vragen of er een basisdocument beschikbaar is voor je portfolio, als je dat niet gekregen hebt.

Wat doen ze in het portfoliogesprek (examengesprek)?

Ze stellen vragen over je portfolio. Neem dat dus geprint mee, want je mag erover vertellen. Belangrijk doel van het gesprek is dat de examinator toetst of jouw portfolio ‘eigen’ is, dus of je het zelf hebt samengesteld en er dus dieper op in kan gaan. Er wordt alleen gepraat over dingen die je in je portfolio hebt gezet, dus dat moet compleet zijn volgens de exameneisen in het servicedocument. Je wordt niet getest op voedingskennis, dat gebeurt in de multiple choice kennistoets.

Is het een zwaar examen?

Als je een goede opleiding volgt, is het examen eenvoudigweg een afsluiting van je opleidingstraject. Je opleiding hoort je voor te bereiden op het examen en je docenten horen met jou je voortgang in de gaten te houden en aan te geven of je klaar bent voor je examen. Ook hoor je oefenstof aangereikt te krijgen voor je kennistoets, die een indicatie geeft van of je de benodigde kennis hebt. Heb je het idee dat je hier niet op kan vertrouwen, kaart het dan aan bij je opleider en vraag of ze dat oplossen met je. Onze studenten zijn tot nu toe allemaal geslaagd.

Ook belangrijk: het is natuurlijk de bedoeling dat het examen zwaar genoeg is om recht te doen aan het vak gewichtsconsulent. De tijd dat het een schriftelijke cursus was die mensen hobbymatig gingen volgen, is voorbij. Wie mensen begeleidt bij zoiets wezenlijks als eetpatroon en zelfzorg, moet zijn vak beheersen. Als jij dat hebt aangetoond, onderscheid je je van alle mensen die het diploma niet hebben. Het aantal mensen dat nu de opleiding tot gewichtsconsulent gaat doen, zal kleiner zijn dan voorheen. Alleen de mensen die het vak serieus willen leren, starten. Een mooie vraag: hoor jij daarbij?

Moet ik wel kiezen voor een opleiding tot gewichtsconsulent?

De opleiding tot gewichtsconsulent is geschikt voor mensen die anderen willen begeleiden bij afvallen (of op gewicht blijven) met behulp van gezond eten, voldoende bewegen en een algemeen gezonde leefstijl. Je moet de wens hebben om een vak uit te oefenen waarin je mensen begeleidt, individueel of in groepsverband, die met hun gewicht bezig zijn. Ook moet je een flinke belangstelling hebben voor voeding. Als dit alles aanwezig is, is het een uitstekende opleiding voor je.

Aandachtspunt: als je geen eigen praktijk wilt opbouwen als gewichtsconsulent, is het aantal banen in loondienst vooralsnog beperkt. Tenzij je een werkgever hebt die het waardevol vindt als jij binnen je huidige aanstelling ook als gewichtsconsulent werkt, is dit iets om goed van tevoren uit te zoeken. De meeste gewichtsconsulenten werken als ZZP’er. Dat vraagt van je, dat je gaat staan voor wat je doet en wie je bent.

Wat is het verschil met leefstijlcoach worden?

Leefstijlcoach is een relatief nieuw beroep op hbo-niveau (met andere woorden: je moet een hbo-diploma hebben). De beroepsvereniging is de BLCN en het beroepsprofiel vind je hier. De leefstijlcoach leert mensen nieuwe vaardigheden en geeft relatief weinig voedingsadviezen. Hij werkt voor het overgrote deel coachend en betrekt de meest relevante leefgewoontes bij zijn begeleiding (bijvoorbeeld slapen, omgaan met stress, voeding, bewegen, time management). Gewichtsconsulent is een beroep op mbo-niveau. Voedingskennis en -adviezen hebben een groter aandeel in de begeleiding. Over het algemeen hebben gewichtsconsulenten meer particuliere klanten en werken leefstijlcoaches in verhouding vaker in opdracht van werkgevers (huidige situatie).
De Visiom Opleiding tot gewichtsconsulent ligt inhoudelijk dichter tegen leefstijlcoaching aan dan gemiddeld, vanwege de extra aandacht voor coaching, bewegen, slaap en ontspanning. Maar er wordt wel toegewerkt naar een diploma op basis van het beroepsprofiel van de gewichtsconsulent, waarmee je dat erkende diploma haalt.